Wrzesień to dobry moment na przegląd instalacji PV. Co warto sprawdzić przed jesienią i zimą?

Wrzesień to dobry moment, w którym instalacja fotowoltaiczna powoli wchodzi w okres pracy w zupełnie innych warunkach niż latem. Na dachach i w otoczeniu budynków pojawia się więcej liści i innych zabrudzeń.

To dobry moment, aby sprawdzić, czy instalacja PV działa prawidłowo i przygotować ją na jesień oraz zimę.

Regularna kontrola pozwala przede wszystkim wykryć nieprawidłowości, ograniczyć straty w produkcji energii i zwiększyć bezpieczeństwo całego systemu. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zwraca uwagę m.in. na znaczenie monitorowania produkcji, utrzymywania modułów w czystości oraz kontroli prawidłowego działania instalacji.

Dlaczego warto sprawdzić fotowoltaikę właśnie jesienią?

Latem instalacja PV pracuje w warunkach, które sprzyjają wysokiej produkcji energii. Dni są wtedy długie, a słońce znajduje się wysoko na niebie. Jesienią sytuacja zaczyna się zmieniać.

Krótszy dzień oznacza mniej godzin produkcji, a niższe położenie słońca może powodować większe zacienienie modułów przez drzewa, budynki czy inne przeszkody. Do tego dochodzą liście, kurz i zabrudzenia, które mogą ograniczać ilość światła docierającego do powierzchni modułów.

1. Sprawdź produkcję energii w aplikacji falownika

Pierwszym i najprostszym krokiem jest sprawdzenie danych z monitoringu instalacji.

Porównaj produkcję z września z wcześniejszymi miesiącami oraz – jeśli masz dostęp do danych z poprzednich lat – z analogicznym okresem.

Nie oczekuj, że wrześniowa produkcja będzie taka sama jak w czerwcu czy lipcu. Istotne są przede wszystkim nietypowe różnice.

Warto zwrócić uwagę na:

  • nagły spadek produkcji,
  • częste przerwy w pracy instalacji,
  • komunikaty o błędach falownika,
  • różnice w pracy poszczególnych stringów,
  • brak danych z monitoringu,
  • nietypowo niską produkcję w słoneczne dni.

Monitoring instalacji jest jednym z najprostszych sposobów na szybkie wykrycie problemu. Dzięki niemu można zauważyć nieprawidłowości, zanim przełożą się one na większe straty energii.

2. Sprawdź, czy panele nie są zabrudzone

Po wiosennym i letnim sezonie na modułach mogą znajdować się kurz, pył, osady, liście czy inne zabrudzenia.

Jesień jest dobrym momentem na ocenę ich stanu. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje, że panele warto utrzymywać w czystości, ponieważ zabrudzenia mogą ograniczać produkcję energii.

Szczególną uwagę warto zwrócić na:

  • zalegające liście,
  • większe zabrudzenia,
  • ptasie odchody,
  • osady po okresie letnim,
  • zabrudzenia znajdujące się przy dolnej krawędzi modułów.

Nie oznacza to jednak, że każdą instalację trzeba automatycznie myć dwa razy w roku. Częstotliwość czyszczenia zależy m.in. od lokalizacji, kąta nachylenia modułów i poziomu zabrudzenia.

Jeżeli panele wymagają czyszczenia, należy zrobić to w sposób bezpieczny i zgodny z zaleceniami producenta. Szczególnie w przypadku instalacji dachowych nie warto podejmować ryzyka samodzielnego wchodzenia na dach.

3. Zwróć uwagę na nowe zacienienie

To jeden z elementów, o którym łatwo zapomnieć.

Jesienią słońce znajduje się niżej niż latem. W efekcie cień rzucany przez drzewa, kominy, sąsiednie budynki czy inne obiekty może pojawiać się na modułach przez większą część dnia.

Jeśli zauważysz, że część instalacji jest zacieniona, warto sprawdzić, czy znajduje to odzwierciedlenie w danych dotyczących produkcji.

Nawet niewielkie zacienienie może mieć znaczenie, szczególnie jeśli dotyczy kilku modułów połączonych w jednym stringu. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zwraca uwagę, że silne zacienienie lub zabrudzenie części paneli może ograniczać pracę pozostałych modułów w danym stringu.

4. Obejrzyj instalację z bezpiecznej odległości

Nie zawsze potrzebujesz od razu pełnego przeglądu serwisowego. Warto jednak wykonać podstawową kontrolę wizualną.

Sprawdź, czy nie widać:

  • pękniętych lub uszkodzonych modułów,
  • odklejających się elementów,
  • uszkodzonych przewodów,
  • luźnych elementów konstrukcji,
  • śladów korozji,
  • uszkodzonych osłon przewodów,
  • nietypowych zmian na powierzchni modułów.

Instalacja PV jest stale narażona na działanie promieniowania UV, deszczu, wiatru oraz zmian temperatury. Z czasem może to wpływać na stan przewodów, konstrukcji i innych elementów systemu.

W przypadku zauważenia uszkodzenia nie należy samodzielnie ingerować w instalację elektryczną. Taką diagnostykę powinien wykonać odpowiednio wykwalifikowany specjalista.

5. Sprawdź falownik

Falownik jest jednym z najważniejszych elementów instalacji PV, dlatego przed sezonem jesienno-zimowym warto sprawdzić jego działanie.

Zwróć uwagę na:

  • komunikaty o błędach,
  • temperaturę pracy urządzenia,
  • stan wentylacji,
  • poprawność działania monitoringu,
  • nietypowe dźwięki lub zachowanie urządzenia.

Warto również upewnić się, że miejsce montażu falownika zapewnia odpowiednią cyrkulację powietrza. Przegrzewanie urządzenia może wpływać na jego wydajność.

Jeżeli falownik regularnie zgłasza błędy lub wyłącza się, nie należy ignorować problemu.

6. Sprawdź przewody, zabezpieczenia i konstrukcję

Profesjonalny przegląd instalacji powinien obejmować również elementy elektryczne oraz mechaniczne systemu.

W zależności od zakresu kontroli sprawdza się m.in.:

  • przewody DC i AC,
  • złącza,
  • zabezpieczenia,
  • konstrukcję wsporczą,
  • mocowania modułów,
  • stan izolacji,
  • połączenia elektryczne,
  • ewentualne ślady korozji lub uszkodzeń.

Jest to szczególnie istotne przed okresem jesienno-zimowym, kiedy instalacja będzie narażona na silny wiatr, intensywne opady, mróz i wahania temperatur.

Profesjonalny przegląd powinien być wykonywany przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje. URE również zwraca uwagę, aby przed zleceniem kontroli instalacji PV sprawdzić uprawnienia osoby wykonującej przegląd.

7. Nie zapomnij o magazynie energii

Jeżeli instalacja PV współpracuje z magazynem energii, przed jesienią warto sprawdzić również jego pracę.

Jesienią produkcja energii z PV będzie stopniowo spadać, dlatego odpowiednie zarządzanie energią staje się jeszcze ważniejsze.

Warto sprawdzić:

  • czy magazyn prawidłowo się ładuje,
  • czy oddaje energię zgodnie z ustawieniami,
  • czy nie pojawiają się komunikaty o błędach,
  • czy system monitoringu pokazuje poprawne dane,
  • jakie są ustawienia ładowania i rozładowania,
  • czy pojemność magazynu jest odpowiednio wykorzystywana.

Magazyn energii może pomóc zwiększyć autokonsumpcję, czyli wykorzystanie energii wyprodukowanej przez własną instalację zamiast oddawania jej do sieci.

8. Przygotuj system na krótsze dni

Jesienią zmienia się nie tylko produkcja energii, ale również sposób jej zużywania.

Latem duża część energii może być wykorzystywana w ciągu dnia. Jesienią i zimą zapotrzebowanie na energię w godzinach porannych i wieczornych zwykle staje się bardziej odczuwalne, podczas gdy instalacja PV produkuje przede wszystkim w ciągu dnia.

Dlatego warto zacząć świadomie zarządzać energią.

Jeżeli masz taką możliwość:

  • uruchamiaj energochłonne urządzenia w godzinach produkcji PV,
  • korzystaj z harmonogramów pracy urządzeń,
  • monitoruj bieżącą produkcję i zużycie,
  • wykorzystuj magazyn energii zgodnie z profilem zużycia,
  • analizuj dane z poprzednich miesięcy.

Jesienna checklista właściciela instalacji PV

Przed rozpoczęciem sezonu jesienno-zimowego warto sprawdzić:

☐ produkcję energii w aplikacji falownika
☐ komunikaty i błędy falownika
☐ stan i czystość modułów
☐ obecność liści i innych zabrudzeń
☐ nowe zacienienia
☐ widoczne uszkodzenia modułów
☐ stan przewodów i elementów instalacji
☐ konstrukcję wsporczą i mocowania
☐ działanie zabezpieczeń i monitoringu
☐ pracę magazynu energii (jeśli jest częścią instalacji)
☐ ustawienia systemu zarządzania energią
☐ potrzebę wykonania profesjonalnego przeglądu

Czy każda instalacja PV wymaga przeglądu we wrześniu?

Nie należy traktować września jako sztywnego terminu obowiązkowego przeglądu każdej instalacji.

Wrzesień jest po prostu bardzo dobrym momentem na kontrolę stanu instalacji i przygotowanie jej do kolejnego sezonu jesienno-zimowego.

Zakres i częstotliwość profesjonalnych przeglądów powinny uwzględniać m.in. zalecenia producentów poszczególnych urządzeń oraz stan i wiek instalacji. W ramach przeglądu technicznego mogą być kontrolowane m.in. moduły, przewody, połączenia, zabezpieczenia, konstrukcja wsporcza oraz falownik.

Jeżeli podczas podstawowej kontroli zauważysz niepokojące objawy tj.  spadek produkcji, błędy falownika, uszkodzenia modułów, przewodów lub konstrukcji  – warto zlecić dokładniejszą diagnostykę specjaliście.